Gesloten op 24 december tot 4 januari.

Oktober is borstkankermaand: borstgezondheid in elke fase van je leven

Written by
Sofie Van der Stee

Too long; didn't read

Wat betekent borstgezondheid op je 30e, 45e of 65e? Een heldere gids over borstkanker, onderzoek en waar je terechtkan.

Wie deze maand goed rondkijkt, ziet het overal: roze lintjes op jassen, gebouwen die ’s avonds roze oplichten, hardlopers in roze shirts. Oktober is de internationale actiemaand in de strijd tegen borstkanker.

Het idee ontstond in de jaren 80 in de Verenigde Staten. Begin jaren 90 werd het roze lintje het symbool, en intussen kleurt oktober wereldwijd roze. Het doel is vandaag nog hetzelfde: borstkanker bespreekbaar maken, het belang van vroege opsporing onder de aandacht brengen, en tonen dat niemand er alleen voor staat.

In deze blog nemen we je mee langs wat borstgezondheid betekent in de verschillende fases van je leven. We vertellen wat er gebeurt bij een mammografie, op welke signalen je let, en waar je met je vragen terechtkan.

Waarom een hele maand?

Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen in België. In 2023 kregen 11.533 vrouwen de diagnose. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen krijgt in de loop van haar leven borstkanker.

Tegelijk is borstkanker een van de kankers waarover we het meest weten. Er bestaat een goed onderzocht bevolkingsonderzoek. Behandelingen zijn de voorbije decennia sterk verbeterd. En bij meer dan 3 op de 4 vrouwen wordt borstkanker vandaag in een vroeg stadium vastgesteld.

Juist omdat er zoveel mogelijk is, loont het om erover te praten. Een maand van aandacht helpt om vragen te stellen, uitnodigingen niet te laten liggen en signalen tijdig te laten nakijken.

Borstgezondheid in elke levensfase

Borstgezondheid is niet iets voor één bepaalde leeftijd. Wat belangrijk is, verandert doorheen je leven.

In je twintigers en dertigers: je lichaam leren kennen

Borstkanker is op jonge leeftijd zeldzaam. Toch is dit het moment om vertrouwd te raken met je eigen lichaam. Borsten veranderen in de loop van je cyclus. Ze kunnen voor je menstruatie gevoeliger of voller aanvoelen, en dat is normaal.

Wie weet hoe haar borsten er gewoonlijk uitzien en aanvoelen, merkt sneller wanneer er iets anders is. Je hoeft daarvoor geen ingewikkelde techniek te volgen. Kijken in de spiegel en af en toe voelen, bijvoorbeeld onder de douche, is genoeg. Kies daarvoor liefst een vast moment, bijvoorbeeld de week na je menstruatie, wanneer je borsten het rustigst zijn.

Dit is ook een goed moment om eens na te gaan of borst- of eierstokkanker voorkomt in je familie. Die informatie kan later belangrijk zijn.

In je veertigers: goede vragen stellen

Bijna 1 op de 5 vrouwen met borstkanker in België is jonger dan 50. Toch val je in je veertigers nog buiten het bevolkingsonderzoek. Daarom is het zinvol om in deze fase met je huisarts of gynaecoloog te bespreken wat voor jou past.

Er zijn situaties waarin een eerder of extra onderzoek zinvol kan zijn:

  • als borst- of eierstokkanker meer voorkomt in je familie;
  • als je ooit te horen kreeg dat je dicht borstweefsel hebt. Dan is een mammografie moeilijker te beoordelen, en kan een aanvullende echografie meer duidelijkheid geven;
  • als je klachten hebt of iets opmerkt dat niet weggaat.

Tussen 50 en 69: de uitnodiging

Vanaf je 50e krijg je in Vlaanderen om de twee jaar een uitnodiging voor een gratis screeningsmammografie. Dat onderzoek is ontwikkeld om borstkanker op te sporen bij vrouwen zonder klachten, vaak nog voor er iets te voelen is.

Toch gaat volgens Think Pink maar ongeveer 1 op de 2 uitgenodigde vrouwen in Vlaanderen op die uitnodiging in. In Brussel is dat zelfs maar 1 op de 10. De redenen zijn heel herkenbaar: geen tijd, het vergeten, of er liever niet aan denken. Daarom lopen deze maand de campagnes “Mijn prio? Mijn mammo!” van Think Pink en “Geen excuses” van de Vlaamse overheid, met Dana Winner als ambassadrice.

Na je 70e: blijven opletten

Na je 69e stopt het bevolkingsonderzoek, maar het risico verdwijnt niet. Meer dan een derde van de borstkankers in België wordt vastgesteld bij vrouwen van 70 jaar of ouder. Merk je veranderingen op, bespreek ze dan met je huisarts, ook als je geen uitnodiging meer krijgt.

Wat gebeurt er bij een mammografie?

Veel vrouwen zien op tegen een Mammography, vaak omdat ze niet goed weten wat er gebeurt. Daarom leggen we het stap voor stap uit.

Voor het onderzoek
Gebruik die dag liefst geen deodorant, bodylotion of poeder op je borsten en onder je oksels. Die kunnen zichtbaar zijn op de beelden. Heb je gevoelige borsten voor je menstruatie? Plan het onderzoek dan liefst in de week na je menstruatie. Heb je borstimplantaten? Meld dat vooraf. Een mammografie is dan nog altijd mogelijk, maar de radioloog houdt er rekening mee.

Tijdens het onderzoek
Je borst wordt even tussen twee platen samengedrukt, zodat het weefsel goed zichtbaar wordt. Meestal worden er twee opnames per borst gemaakt. Het samendrukken duurt telkens maar enkele seconden. Het kan oncomfortabel zijn, maar is snel voorbij.

Na het onderzoek
Een radioloog bekijkt de beelden. Soms is een aanvullend onderzoek nodig, zoals een echografie. Dat betekent niet automatisch dat er iets mis is. Vaak gaat het om extra beelden om iets beter te kunnen beoordelen.

Een mammografie gebruikt een kleine hoeveelheid röntgenstraling. Een echografie gebruikt geluidsgolven en geen straling. Beide onderzoeken vullen elkaar vaak aan.

Signalen om niet te negeren

De meeste veranderingen in de borst blijken onschuldig, bijvoorbeeld een cyste of hormonale schommelingen. Toch is het belangrijk om ze te laten nakijken als ze niet weggaan. Let op:

  • een knobbeltje of verharding in de borst of oksel;
  • een verandering in de grootte of vorm van een borst;
  • een intrekking van de huid of de tepel;
  • huid die eruitziet als een sinaasappelschil, of roodheid die niet weggaat;
  • vocht of bloed uit de tepel;
  • een schilferige of korstige tepel;
  • aanhoudende pijn op één plek.

Merk je iets op dat na een volledige menstruatiecyclus niet verdwenen is, of menstrueer je niet meer? Maak dan een afspraak bij je huisarts of gynaecoloog. Het is beter één keer te veel te laten kijken dan te blijven twijfelen.

Erfelijkheid: weten waar je staat

Bij een kleine groep vrouwen speelt erfelijkheid een belangrijke rol. Volgens Pink Ribbon zijn er in België naar schatting 30.000 tot 50.000 mensen drager van een erfelijke aanleg voor borstkanker. Minstens de helft weet dat niet.

Komt borst- of eierstokkanker meer voor in je familie, op jonge leeftijd, of bij meerdere familieleden? Bespreek dat dan met je arts. Die kan samen met jou bekijken of genetisch advies en een aangepaste opvolging zinvol zijn.

Wat kan je zelf doen?

Leeftijd en erfelijkheid kan je niet veranderen. Een gezonde levensstijl helpt wel om je algemene gezondheid te ondersteunen:

  • voldoende bewegen;
  • een gezond gewicht, vooral na de menopauze;
  • weinig of geen alcohol;
  • niet roken.

Het is wel belangrijk om eerlijk te zijn: ook wie heel gezond leeft, kan borstkanker krijgen. Borstkanker is nooit iemands schuld. Een gezonde levensstijl is een investering in jezelf, geen garantie.

Ook mannen

Borstkanker is niet alleen een vrouwenzaak. In België krijgen elk jaar ongeveer 100 mannen de diagnose. Omdat weinig mannen eraan denken, wordt het bij hen vaak later opgemerkt. Een knobbeltje achter of rond de tepel is ook bij mannen een reden om naar de huisarts te gaan.

Tijdens en na een behandeling

Borstkanker en de behandeling ervan hebben vaak ook gevolgen op lange termijn: vermoeidheid, minder kracht of beweeglijkheid in schouder en arm, vochtophoping in de arm (lymfoedeem), of de vraag hoe je het werk weer oppakt. Daar is aandacht voor nodig, ook als de behandeling achter de rug is. Begeleide beweging, kinesitherapie, voedingsadvies en een gesprek met iemand die luistert, kunnen helpen om stap voor stap je ritme terug te vinden.

Borstgezondheid bij Mediport Medical Center

Bij Mediport werken verschillende specialisten samen onder één dak. Zo kan je met vragen over borstgezondheid op één plek terecht, en verloopt een eventueel vervolgonderzoek vlot.

Voor een mammografie of borstecho heb je een voorschrift nodig. Dat kan je krijgen van je huisarts of gynaecoloog, of van een arts bij Mediport Medical Center.

Zelf meedoen in oktober

Wil je deze maand je steentje bijdragen? Dat kan op verschillende manieren:

  • Draag of koop een roze lintje van Think Pink. De opbrengst gaat naar preventie, onderzoek en ondersteuning van patiënten.
  • Loop of wandel mee met de Race for the Cure van Think Pink, of met de Roze Mars van Pink Ribbon.
  • Praat erover. Vraag je moeder, zus of vriendin of zij haar uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek al gekregen heeft.
  • Ken je eigen lichaam, en laat veranderingen tijdig nakijken.

Bronnen: Stichting Kankerregister en Think Pink (cijfers 2023); Think Pink, “Borstkankermaand: samen tegen borstkanker”; Pink Ribbon; Vlaamse overheid, Centrum voor Kankeropsporing.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies.

Your health, our care.

Feel free to use the contact form to reach us 24/7.

In this article

Contents

Related articles

Lorem ipsum is placeholder text commonly used in the graphic design industry.

Preventative care

FidLab-bloedonderzoek: wat is het en waarom kiest Mediport ervoor?

Preventative care, Breast cancer

Borstkanker in cijfers: waarom vroeg ontdekken het verschil maakt

Preventative care, Tips from our experts

Kan een bloedtest kanker vroeg opsporen? Wat een grote nieuwe studie ons leert